Na podstawie: Z. Podgórski, W. Marszelewski, K. Becmer, Geografia. Część 1. Zarys wiedzy o Ziemi, Warszawa 2002. Na mapie zaznaczono położenie pięciu wybranych stacji meteorologicznych. Na podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012. Wierchojańsk Dikson Saratów Krasnojarsk Bergen Horta ☀ prognoza pogody na 10 dni, informacje ze stacji meteorologicznych, ujęcia z kamer internetowych, wschód i zachód słońca, mapy opadów i wiatru dla tych lokalizacji Ventusky: Prognoza pogody na mapie Na mapie zaznaczono położenie pięciu wybranych stacji meteorologicznych. Bergen. Wierchojańsk Dikson. Saratów Krasnojarsk. Na podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012. Strona 4 z 28 MGE_1R Zadanie 4.1. (0−1) Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Na podstawie tekstu źródłowego zaznacz na mapie opisywany punkt. „Położone na wysokości 1218 m n.p.m. na Hali pod Śnieżnikiem na granicy Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego. Dojście z Międzygórza szlakiem czerwonym wynosi ok. 2 h lub z Kletna żółtym ok. 1 h. Z tego miejsca jeden szlak wyznacza miejsce wejścia na szczyt.” Na mapie numerami 1–5 zaznaczono położenie pięciu stacji meteorologicznych. Wpisz w wyznaczone miejsca numer stacji, która wyrónia si żę wymienionymi cechami. Podaj nazw ę strefy klimatycznej i nazw ę typu klimatu, w którym ta stacja jest po ł o ż ona. Na klimatogramach przedstawiono roczny przebieg temperatury powietrza i opadów w czterech stacjach meteorogicznych położonych na obszarach o wymienionych typach klimatu. Przyporządkuj typ klimatu odpowiedniemu klimatogramowi . Lista zadańOdpowiedzi do tej matury możesz sprawdzić również rozwiązując test w dostępnej już aplikacji Matura - testy i zadania, w której jest także, np. odmierzanie czasu, dodawanie do powtórek, zapamiętywanie postępu i wyników czy notatnik :) Dziękujemy developerom z firmy Geeknauts, którzy stworzyli tę aplikację Zadanie 1. (0–2)Na mapie oznaczono numerami od 1 do 4 wybrane miejsca na Ziemi, w tym miejsce, z którego obserwowano położenie Gwiazdy Polarnej (GP) nad horyzontem. Literą X oznaczono miejsce, z którego obserwowano położenie Słońca nad horyzontem w momencie podstawie: Atlas świata dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2013. Zadania od 3. do 6. wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej fragmentu Gór Sowich. pwz: 41%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Na zdjęciu lotniczym przedstawiono obiekty infrastruktury położone w pobliżu szczytu Wielkiej Sowy (F6). Literą X oznaczono odcinek szlaków turystycznych. Strzałką oznaczono kierunek cienia rzucanego przez wieżę widokową w momencie wykonania fotografii. Fotograf podczas wykonywania zdjęcia skierował obiektyw w stronę góry Kokot (F4). Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, lub F ‒ jeśli jest fałszywa. 1. Podczas wykonywania zdjęcia fotograf skierował obiektyw na północny zachód. P F 2. Kierunek cienia rzucanego przez wieżę widokową świadczy o tym, że zdjęcie wykonano między wschodem Słońca a momentem jego górowania. P F 3. Literą X oznaczono na zdjęciu odcinek pieszych szlaków turystycznych - niebieskiego i żółtego - oraz szlaku rowerowego. P F pwz: 45%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Na stoku Wielkiej Sowy zlokalizowano wyciąg narciarski. Dokończ zdanie Stok Wielkiej Sowy położony w polu F5, w porównaniu ze stokiem w polu E6, ma warunki do funkcjonowania wyciągu narciarskiego A) bardziej korzystne,B) mniej korzystne, pwz: 19%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Oblicz średni spadek terenu wzdłuż wyciągu narciarskiego na Wielką Sowę. Przyjmij, że długość w terenie tego wyciągu wynosi 1465 m, a górna stacja jest położona na wysokości 1010 m Wynik podaj w %. Zapisz obliczenia. Obliczenia: Średni spadek terenu ......... % Zadania od 3. do 6. wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej fragmentu Gór Sowich. pwz: 33%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 4. (0–1)Podaj dwie przyrodnicze cechy doliny Młynówki na odcinku od gospodarstwa agroturystycznego Biała Sowa (C3) do ujścia tej rzeki do Jeziora Bystrzyckiego (B2). 1. ......................... 2. ......................... Zadania od 3. do 6. wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej fragmentu Gór Sowich. pwz: 68%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 5. (0–2)Uzasadnij, podając po dwa argumenty, że obszar przedstawiony na mapie w polu F7 różni się od obszaru przedstawionego w polu D7 pod względem cech środowiska przyrodniczego i zagospodarowania. Różnice w środowisku przyrodniczym: 1. ......................... ......................... 2. ......................... ......................... Różnice w zagospodarowaniu: 1. ......................... ......................... 2. ......................... ......................... Zadania od 3. do 6. wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej fragmentu Gór Sowich. pwz: 52%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 6. (0–1)Podaj nazwy własne dwóch obiektów, które reprezentują różne formy ochrony przyrody i znajdują się na obszarze położonym na północ od równoleżnika 50º43′N. 1. ......................... 2. ......................... pwz: 41%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 7. (0–1)Poniżej przedstawiono fragment mapy geologicznej Sudetów i Przedgórza Sudeckiego. W obrębie pasm zaznaczono przeważające skały. Ukośnie zakreskowano wybrane obszary obniżeń podstawie: Atlas form i typów rzeźby terenu Polski, Warszawa 1960. Spośród wymienionych poniżej pasm górskich wybierz pasmo, które zostało wyrzeźbione w skałach najstarszych, i pasmo, które zostało wyrzeźbione w skałach najmłodszych. Wybierz właściwe litery, którymi te pasma oznaczono. Pasmo górskie o skałach najstarszych pasmo górskie o skałach najmłodszych . Zadanie 8. (0–3)Zadanie wykonaj na podstawie fotografii przedstawiających trzy skały. pwz: 21%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Na fotografiach przedstawiono trzy skały spośród wymienionych: glina, granit, łupek krystaliczny, piaskowiec i wapień (kolejność nazw skał nie ma związku z kolejnością fotografii). Skały poddano działaniu kwasu solnego, co zaprezentowano na skały przedstawione opisem i uzupełnij tabelę. Wpisz obok opisów skał ich nazwy oraz numery fotografii, na których te skały zostały przedstawione. Opis skały Nazwa skały (dobierz z podanych) Fotografia (wybierz literę) Skała przeobrażona o łuskowej budowie i dość jednolitej barwie. Nie reaguje z kwasem solnym. Ten rodzaj skały występuje w Sudetach i w podłożu północno-wschodniej części Polski. Skała osadowa, pochodzenia organicznego, dla której charakterystyczna jest wyraźna reakcja z kwasem solnym. Ten rodzaj skały występuje na niektórych obszarach położonych w pasie wyżyn Polski. pwz: 6%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Skała magmowa przedstawiona na jednej z fotografii, występująca w Sudetach, ma strukturę świadczącą o jej nazwę właściwego rodzaju struktury tej skały. Wyjaśnij powstawanie skały magmowej o strukturze widocznej na fotografii. Struktura (jawnokrystaliczna / skrytokrystaliczna) .......... Wyjaśnienie: .......... .......... pwz: 36%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Na mapie 1. przedstawiono przebieg głównych dolin podczwartorzędowych w Polsce na tle współczesnej sieci rzecznej, a na mapie 2. − zasięgi najważniejszych zlodowaceń plejstoceńskich. Literą X wskazano wybrany obszar w Polsce, wyznaczony zasięgami dwóch podstawie: J. Kondracki, Geografia fizyczna Polski, Warszawa podstawie: A. Richling, K. Ostaszewska, Geografia fizyczna Polski, Warszawa północno-wschodniej Polsce grubość osadów plejstoceńskich miejscami przekracza 200 m i jest dużo większa niż na wielu innych obszarach Polski. Uzasadnij, dlaczego w południowo-wschodniej Polsce na obszarze oznaczonym literą X grubość osadów plejstoceńskich jest mniejsza niż w północno-wschodniej Polsce. .......... .......... pwz: 14%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj każdemu opisowi właściwą nazwę formy rzeźby i nazwę regionu Polski, dla którego ta forma rzeźby jest charakterystyczna. Formy rzeźby: barchan, cyrk lodowcowy, misa deflacyjna, pradolina, rynna polodowcowa. Regiony: Bieszczady, Karkonosze, Mierzeja Wiślana, Nizina Mazowiecka, Pojezierze Suwalskie. Opis formy rzeźby Nazwa formy rzeźby Nazwa regionu Forma rzeźby o nieckowatym kształcie i stromych zboczach, która powstała na skutek erozji podłoża w polu firnowym. Wydłużone zagłębienie, które zostało utworzone głównie przez wody płynące pod lądolodem, występujące na obszarach wysoczyzn morenowych lub sandrów. Wydłużone zagłębienie, równoległe do czoła lądolodu, które powstało na skutek erozyjnej działalności rzeki odprowadzaj ącej wody roztopowe oraz wody rzek płynących ku czołu lądolodu. Zadanie wykonaj na podstawie mapy, na której przedstawiono zróżnicowanie wieku geologicznego skał budujących dno basenów oceanicznych. pwz: 35%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 10. (0–1)Sformułuj prawidłowość dotyczącą zróżnicowania wieku skał budujących dno basenu oceanicznego Atlantyku na przykładzie tej części oceanu, przez którą przechodzi równoleżnik 30ºS. ......................... ......................... pwz: 22%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 11. (0–1)W tekście i na rysunkach przedstawiono powstawanie Hawajów. Hawaje są dziełem plamy gorąca usytuowanej w płaszczu ziemskim i jednoczesnego ruchu płyt litosfery. Gdy płyta przemieszcza się ponad plamą gorąca, litosfera pęka, a na powierzchni tworzą się wulkany. Łańcuch wulkanów tworzy się równolegle do kierunku ruchu płyty, a rozciągnięte wyspy wulkaniczne są świadectwem przesuwania się płyty. Na podstawie: T. H. van Andel, Najnowsze spojrzenie na naszą planetę, Warszawa poniższych rysunkach literą X oznaczono najmłodszy − spośród przedstawionych − wulkan powstający nad plamą gorąca. Na rysunku 2. podano wiek wulkanów w milionach lat. Na każdym z rysunków tylko jedna strzałka (1−4) wskazuje poprawny kierunek przemieszczania się płyty litosfery. 1. podstawie: T. H. van Andel, Najnowsze spojrzenie na naszą planetę, Warszawa poprawne dokończenie zdania. Na rysunkach kierunek przemieszczania się płyty, na której położony jest łańcuch wulkanów na Hawajach, wyznaczają strzałki oznaczone A) numerami 1 i 4B) numerami 1 i 3C) numerami 2 i 3D) numerami 2 i 4 Zadanie wykonaj na podstawie zdjęcia satelitarnego, na którym przedstawiono fragment północnej Europy, oraz fotografii dwóch typów wybrzeży. Literą X oznaczono wybrany obszar. Fragment północnej Europy fiordowewww.(...).pl Wybrzeże pwz: 31%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 12. (0–1) Dokończ zdanie tak, aby było prawdziwe. Zadanie 13. (0–3)Na rysunkach oznaczonych numerami od 1. do 3. przedstawiono sytuacje, w których powstają różne typy opadów atmosferycznych. 123Na podstawie: A. Dylikowa, D. Makowska, T. Olszewski, Ziemia i człowiek, Warszawa 1993. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. pwz: 16%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Na podstawie rysunku 3. i własnej wiedzy wyjaśnij powstawanie chmur tworzących opady orograficzne. ......................... ......................... pwz: 27%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 14. (0–2)Na mapie Australii przedstawiono położenie wybranych stacji meteorologicznych, dla których wykonano klimatogramy oznaczone literami A− podstawie: Atlas świata dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa podstawie: Podanym stacjom meteorologicznym przyporządkuj klimatogramy, wybrane spośród oznaczonych literami A−D. pwz: 13%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 15. (0–1)Na rysunku przedstawiono wartości średniej rocznej temperatury powietrza, sumy opadów rocznych i średniego czasu trwania okresu wegetacyjnego w Azji wzdłuż odcinka wybranego podstawie: A. Dylikowa, D. Makowska, J. Makowski, T. Olszewski, Ziemia i człowiek, Warszawa rysunek. Uzupełnij w wykropkowanych miejscach nazwy czterech formacji roślinnych, wybrane z podanych poniżej, tak aby rysunek poprawnie przedstawiał zależność formacji roślinnych od warunków klimatycznych. las mieszany lasotundra makia tajga tundra pwz: 18%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 16. (0–1)Utwórz model przyczynowo-skutkowy, przedstawiający powstawanie u wybrzeży Peru zjawiska El Niño i jego skutek. Uzupełnij w wyznaczonych miejscach litery, którymi oznaczono odpowiednie sformułowania, wybrane z podanych Zahamowanie upwellingu u wybrzeży Peru. B. Wzrost temperatury wód oceanu na wybrzeżu Peru. C. Intensywne, często katastrofalne opady w Andach Peruwiańskich. D. Zwiększenie oddziaływania siły Coriolisa na półkuli południowej. E. Osłabienie pasatów na Pacyfiku u wybrzeży Ameryki Południowej. Zadanie wykonaj na podstawie map, na których przedstawiono główne typy wezbrań wód w rzekach oraz obszary zagrożone deficytem wody w Polsce. Na podstawie: L. Starkel, Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze, Warszawa 1999. Na podstawie: Atlas geograficzny Polski, Warszawa 2000. pwz: 19%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Uzasadnij, dlaczego obszary położone w południowej Polsce są bardziej zagrożone występowaniem wezbrań opadowych niż Pojezierze Pomorskie i Pojezierze Mazurskie. Podaj dwa argumenty. 1. ......................... ......................... 2. ......................... ......................... pwz: 17%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Podaj po jednej głównej przyrodniczej przyczynie występowania deficytu wody na obszarach poniżej wymienionych regionów geograficznych. Kujawy: ......................... ......................... Wyżyna Śląska: ......................... ......................... pwz: 29%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 18. (0–1)Na mapie strzałkami wskazano wybrane państwa, w tym − Czarnogórę i Timor podstawie: Atlas geograficzny. Polska, kontynenty, świat, Wrocław 2012. Czarnogóra i Timor Wschodni powstały na początku XXI wieku. Pierwsze z tych państw wyodrębniło się na skutek rozpadu federacji, a drugie z nich uzyskało niepodległość po wieloletnim okresie okupacji przez państwo o przewadze liczebnej ludności wyznającej islam. pwz: 51%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 19. (0–1)Na wykresie przedstawiono zmiany liczby ludności w latach 1950−2010 wybranych miast podstawie: W. Mizerski, J. Żukowski, Tablice geograficzne, Warszawa dlaczego przedstawiony na wykresie rozwój demograficzny miast w krajach wysoko rozwiniętych przebiega odmiennie niż rozwój takich miast jak Bombaj i Meksyk. ......................... ......................... pwz: 47%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 20. (0–2)W tabeli przedstawiono cechy demograficzne w 2014 r. wybranych województw w Polsce oznaczonych literami A−D. Województwo Liczba ludności Liczba kobiet Współczynnik ludności mieszkającej na wsi (w %) przyrostu naturalnego (w %o) salda migracji (wewn. i zewn.) (w %) A 2908457 1509903 30,7 -0,9 0,2 B 2504136 1310718 36,8 -2,8 -0,8 C 2129187 1086504 58,7 0,7 -1,1 D 1443967 736979 40,9 0,6 -2,5 Na podstawie: Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym, Warszawa 2015Na podstawie danych z tabeli przyporządkuj każdemu opisowi literę, którą oznaczono województwo. Na podstawie: [dostęp: numer wykresu, na którym przedstawiono rozkład opadów atmosferycznych charakterystyczny dla klimatu obszarów o najniższej rocznej amplitudzie temperatury powietrza. Lista zadańOdpowiedzi do tej matury możesz sprawdzić również rozwiązując test w dostępnej już aplikacji Matura - testy i zadania, w której jest także, np. odmierzanie czasu, dodawanie do powtórek, zapamiętywanie postępu i wyników czy notatnik :) Dziękujemy developerom z firmy Geeknauts, którzy stworzyli tę aplikację Zadanie 2. (0–2)Fragment pustyni Namib. pwz: 36%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Zadanie wykonaj na podstawie fotografii, na której przedstawiono fragment pustyni Namib (powyżej).Wybierz poprawne dokończenie momencie wykonywania fotografii na pustyni Namib obiektyw aparatu skierowano naA. zachód. pwz: 18%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Wybierz w wyznaczonych miejscach właściwe określenia dobrane z podanych w nawiasach, odnoszące się do procesów związanych z powstaniem pustyni powietrza napływające nad pustynię znad Atlantyku przemieszczają się nad prądem morskim .Kiedy te masy przedostaną się nad ląd, często tworzą się nad nim .Suchość klimatu pustyni Namib jest potęgowana przez stałe oddziaływanie w tych szerokościach geograficznych mas powietrza. pwz: 41%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 3. (0–2)Zadanie wykonaj na podstawie własnej wiedzy i rysunku, na którym przedstawiono schemat występowania wód artezyjskich i subartezyjskich. Podaj wspólną cechę hydrogeologiczną wód artezyjskich i subartezyjskich. Wyjaśnij, dlaczego wody w studni artezyjskiej są dogodniejsze w pozyskiwaniu niż wody w studni subartezyjskiej. Zadanie 4. (0–3)Na rysunku przedstawiono przekrój przez wieloletnią zmarzlinę, której występowanie na dużym obszarze ma charakter podstawie: E. Bajkiewicz-Grabowska, Z. Mikulski, Hydrologia ogólna, Warszawa 2008. Na Ziemi wieloletnia zmarzlina zajmuje powierzchnię około 10 mln km2. Występuje w sposób ciągły na obszarach, na których średnia roczna temperatura powietrza jest niższa niż −5 °C, a miejscowo, gdy średnia roczna temperatura powietrza wynosi od −4 °C do −1 °C. Pomimo występowania wieloletniej zmarzliny jest prowadzona eksploatacja surowców mineralnych, istnieją osadnictwo, przemysł przetwórczy i podstawie: Z. Podgórski, W. Marszelewski, K. Becmer, Geografia. Część 1. Zarys wiedzy o Ziemi, Warszawa 2002. Na mapie zaznaczono położenie pięciu wybranych stacji podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012. /> pwz: 28%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Poniższe klimatogramy wykonano dla czterech spośród pięciu stacji meteorologicznych zaznaczonych na podstawie: Podanym stacjom meteorologicznym przyporządkuj klimatogramy, wybrane spośród oznaczonych literami A− .............Saratów .............Wierchojańsk ............. pwz: 34%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 5. (0–1)Zadanie wykonaj na podstawie rysunku, na którym przedstawiono tzw. pacyficzny pierścień ognia – strefę występowania czynnych wulkanów na obrzeżach Oceanu Spokojnego. Wyjaśnij, uwzględniając mechanizm ruchu płyt litosfery, dlaczego na obrzeżach Oceanu Spokojnego występuje czynny wulkanizm. Zadanie 6. (0–2)Na rysunku przedstawiono plan batymetryczny północnego fragmentu jeziora Narie położonego w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego. Izobaty poprowadzono co 5 podstawie: Zadanie 7. (0–2)Na rysunku przedstawiono położenie geograficzne dwóch wybranych punktów. pwz: 25%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Który z punktów ‒ 1 czy 2 ‒ porusza się z większą prędkością liniową wynikającą z ruchu obrotowego Ziemi? Uzasadnij odpowiedź. pwz: 25%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla W którym punkcie ‒ 1 czy 2 ‒ wysokość, na której góruje Słońce 22 czerwca, jest większa? Uzasadnij odpowiedź. Zadania od 8. do 14. wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej fragmentu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. pwz: 18%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 8. (0–2)W jednym z punktów, znajdującym się na obszarze przedstawionym na mapie, Słońce góruje w dniu równonocy na wysokości 39°55′ oraz o 78 minut i 40 sekund wcześniej niż nad południkiem Greenwich. Wykonaj obliczenia i podaj współrzędne geograficzne tego punktu. Zapisz obliczenia. pwz: 27%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 9. (0–1)Podaj trzy walory przyrodnicze rezerwatu krajobrazowego Dolina Mnikowska (F2/3).Zadanie to wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej fragmentu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej(powiększ/zmniejsz klikając w mapę) pwz: 48%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 10. (0–1)Przedstawiony na mapie odcinek autostrady A4 przebiega przez Tenczyński Park Krajobrazowy. Wymień dwa przykłady przekształceń środowiska przyrodniczego dokonanych w wyniku budowy autostrady A4 na obszarze Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego w polu skorzystać z barwnej mapy szczegółowej fragmentu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej(powiększ/zmniejsz klikając w mapę) pwz: 27%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 11. (0–1)Zadanie wykonaj na podstawie poniższego tekstu o ostańcach skalnych występujących na obszarze przedstawionym na barwnej mapie szczegółowej. Wśród geomorfologów istniały dwa poglądy na powstanie ostańców skalnych na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Według pierwszego ostańce to mogoty powstałe w warunkach gorącego i wilgotnego klimatu, a zgodnie z drugim − twardziele, będące efektem różnej odporności na procesy wietrzeniowe i erozyjne wapieni budujących jej obszar. Nowe badania geologiczne pozwalają na stwierdzenie, iż geneza ostańców skalnych na tej wyżynie jest bardziej złożona. W świetle tych danych współczesna morfologia wapiennych ostańców jest efektem zróżnicowania osadów węglanowych w górnojurajskim zbiorniku morskim oraz występowania późniejszych procesów: ruchów tektonicznych, krasowienia, wietrzenia mechanicznego i ruchów podstawie: A. Tyc, Relikty krasu podziemnego we współczesnej morfologii ostańców Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, Kraków skorzystać z barwnej mapy szczegółowej fragmentu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej(powiększ/zmniejsz klikając w mapę) pwz: 12%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 12. (0–1)Zadanie wykonaj na podstawie mapy geologicznej okolic Krakowa, na której zaznaczono zieloną linią zasięg obszaru przedstawionego na barwnej mapie szczegółowej. Na podstawie: R. Gradziński, Mapa geologiczna okolic Krakowa, 2009. Możesz skorzystać z barwnej mapy szczegółowej fragmentu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej(powiększ/zmniejsz klikając w mapę) pwz: 26%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 14. (0–1)Kopalnia porfiru „Zalas” zajmuje w terenie powierzchnię 0,75 km2. Oblicz powierzchnię, którą kopalnia zajmuje na mapie. Wynik podaj w cm2. Zapisz mapa szczegółowa fragmentu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej(powiększ/zmniejsz klikając w mapę) pwz: 6%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 15. (0–2)Zadanie wykonaj na podstawie fotografii, na której przedstawiono strukturę porfiru z widocznymi prakryształami w cieście skalnym. Wyjaśnij, jak doszło do wytworzenia kryształów widocznych w budowie wewnętrznej porfiru oraz do powstania ciasta skalnego otaczającego kryształy. Zadanie 16. (0–2)Permska formacja solonośna jest głównym źródłem pozyskiwania soli kamiennej w Polsce. Poniżej przedstawiono przekrój geologiczny przez kujawski wysad podstawie: R. Domachowski, E. Szulc-Dąbrowiecka, M. Wilczyńska-Wołoszyn, Geografia. Zmienność środowiska geograficznego w czasie i przestrzeni, Warszawa 2002. pwz: 5%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Uzupełnij schemat, tak aby ilustrował w kolejności od najstarszego do najmłodszego wydarzenia geologiczne, które zaszły na obszarze przedstawionym na rysunku. Wybierz we właściwe miejsca odpowiednie Utworzenie się Sedymentacja wapieni i Sedymentacja ewaporatów w warunkach Nagromadzenie osadów polodowcowych i ich Powstanie przedczwartorzędowej powierzchni Wciśnięcie warstw solonośnych w młodsze warstwy skalne. pwz: 67%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Uzasadnij, odnosząc się do przekroju geologicznego, dlaczego podjęto wydobycie soli kamiennej na Kujawach. Zadanie 17. (0–3)Na mapie zaznaczono literami X i Y wybrane parki narodowe Polski, a linią zasięg jednego ze podstawie: A. Richling, K. Ostaszewska, Geografia fizyczna Polski, Warszawa 2009. pwz: 8%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Poniżej przedstawiono opisy (A−C) wybranych parków narodowych Polski, w tym odnoszące się do parków narodowych oznaczonych na mapie literami X i Park narodowy chroni fragment rozległego, wyraźnie wyodrębnionego pasma górskiego zbudowanego z piaskowców wieku kredowego. Najwyższe wzniesienie tego pasma nie przekracza 1000 m Na uwagę zasługują urozmaicone formy wietrzeniowe. B. Park narodowy obejmuje pasmo górskie zbudowane z fliszu, wypiętrzone podczas orogenezy alpejskiej. Najwyższy szczyt pasma wznosi się na wysokość 1725 m Stoki północnej części chronionego masywu są bardziej strome niż południowe. C. Park narodowy obejmuje pasmo górskie o trzonie zbudowanym z karbońskich granitów. Masyw jest podzielony licznymi uskokami i spękaniami. W rezerwatach przyrody znajdują się kotły polodowcowe i granitowe skałki. Uzupełnij: − dobierz właściwe opisy (A, B lub C) do parków narodowych oznaczonych na mapie literami X i Y; − podaj nazwy obu parków Narodowy XWybierz parku narodowego (wpisz literę A, B lub C) ..........Nazwa parku narodowego ................Park narodowy YWybierz parku narodowego (wpisz literę A, B lub C) ..........Nazwa parku narodowego ................ pwz: 60%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Poniżej numerami 1 i 2 oznaczono opisy krajobrazów nizinnych, charakterystycznych dla obszaru Polski objętego zlodowaceniem, które miało zasięg przedstawiony na Rzeźba terenu jest urozmaicona. Pomiędzy wzniesieniami o różnej wysokości, zbudowanymi z glin lodowcowych, występują liczne zagłębienia wypełnione wodami jezior lub torfowiskami. Charakterystycznym zbiorowiskiem roślinnym są grądy. 2. W krajobrazie występują równiny sandrowe, zbudowane z warstwowanych piasków i żwirów, niekiedy urozmaicone przez zagłębienia wytopiskowe. Wody gruntowe występują tu głęboko. Charakterystycznym zbiorowiskiem roślinnym są podstawie: A. Richling, K. Ostaszewska, Geografia fizyczna Polski, Warszawa 2009. Warunki przyrodnicze opisanych krajobrazów sprzyjały wytworzeniu się odmiennych typów odpowiedź, w której poprawnie przyporządkowano opisanym krajobrazom charakterystyczne typy Krajobraz 1. ‒ brunatne i czarne ziemie, krajobraz 2. ‒ Krajobraz 1. ‒ brunatne i czarne ziemie, krajobraz 2. ‒ Krajobraz 1. ‒ bielicowe i czarne ziemie, krajobraz 2. ‒ Krajobraz 1. ‒ bielicowe i czarne ziemie, krajobraz 2. ‒ bielicowe. pwz: 37%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 18. (0–1)Na rysunkach oznaczonych numerami od 1 do 4 przedstawiono piętrowy układ roślinności na czterech największych wyspach podstawie: Kostrowicki, Geografia biosfery, Warszawa poprawne dokończenie układ roślinności na wyspie wysuniętej najbardziej na północ przedstawiono na rysunku oznaczonym numerem A) 1B) 2C) 3D) 4 Zadanie 19. (0–2)Na mapie oznaczono numerami od 1 do 4 obszary występowania czterech wybranych typów gleb. pwz: 21%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 20. (0–2)Poniższe informacje odnoszą się do wybranych terytoriów na świecie o nieustalonym statusie politycznym w 2017 Była kolonia hiszpańska. Nie rozstrzygnięto sporów o przynależność tego terytorium. Jedno z sąsiednich państw bezprawnie wcieliło obszar do swego terytorium, ale społeczność międzynarodowa nie uznała tej decyzji. B. Na terytorium trwa wojna między klanami od ponad 20 lat. Wskutek wojny domowej, chaosu, długotrwałej suszy oraz zaniku władzy centralnej występuje klęska głodu. Region zasłynął niechlubnie terroryzmem i piractwem morskim. C. Terytorium, na którym jedno z państw należących do Unii Europejskiej nie może sprawować władzy z powodu okupacji przez inne państwo ‒ członka NATO. Społeczność międzynarodowa ‒ oprócz jednego państwa ‒ nie uznała deklaracji niepodległości tego terytorium. D. Terytorium położone na obszarze państwa o liczebnej przewadze ludności wyznającej islam, ale zamieszkiwane głównie przez chrześcijan domagających się włączenia terytorium w obszar sąsiedniego państwa, z którym się utożsamiają. E. Terytorium położone w Europie na obszarze jednego z państw, które należy do Wspólnoty Niepodległych Państw i graniczy z jednym z członków Unii Europejskiej. Deklaracja niepodległości tego terytorium jest uznawana tylko przez dwie inne republiki nieuznawane przez społeczność międzynarodową ‒ Abchazję i Osetię Południową. Uzupełnij. Dobierz do wymienionych terytoriów odpowiadające im informacje wybrane z podanych powyżej. Terytorium o nieustalonym statusie: Górski Karabach Państwo, do którego należy terytorium lub sprawujące faktyczną kontrolę: Azerbejdżan Informacja (wybierz literę): Terytorium o nieustalonym statusie: Północny Cypr Państwo, do którego należy terytorium lub sprawujące faktyczną kontrolę: Cypr; faktyczną kontrolę sprawuje Turcja Informacja (wybierz literę): Terytorium o nieustalonym statusie: Sahara Zachodnia Państwo, do którego należy terytorium lub sprawujące faktyczną kontrolę: Maroko Informacja (wybierz literę): Zadanie 21. (0–2)Zadanie wykonaj na podstawie mapy, na której literami A−C oznaczono wybrane obszary Europy różniące się gęstością podstawie: pwz: 18%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Przyporządkuj każdemu z obszarów zaznaczonych na mapie literami A i B po jednym czynniku, który miał istotny wpływ na gęstość zaludnienia tego Trudne warunki rozwoju rolnictwa wynikające z dużej wysokości Klimat umiarkowany chłodny i okresowy deficyt światła Złoża węgla kamiennego, soli kamiennej oraz rud cynku i Średnia roczna suma opadów atmosferycznych poniżej 200 Gleby aluwialne i równinne ukształtowanie Wysoka lesistość i jeziorność. pwz: 27%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla A Zadanie Na wykresie przedstawiono wybrane fazy urbanizacji, które zachodzą w miastach w miarę rozwoju społeczno-gospodarczego. Literą X oznaczono fazę urbanizacji wstępnej, a literą Y ‒ fazę podstawie: Z. Zaniewicz, Ciekawi świata, Gdynia 2012. Dezurbanizacja jest charakterystyczna dla miast obszarów oznaczonych na mapie literą C. Wyjaśnij, podając dwa argumenty społeczno-ekonomiczne, dlaczego w miastach znajdujących się w fazie dezurbanizacji nastąpiła zmiana gęstości zaludnienia w porównaniu z fazą urbanizacji wstępnej. pwz: 4%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 22. (0–2)Na mapie oznaczono literami A−F wybrane państwa oraz jedno z terytoriów podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012. Poniższe informacje odnoszą się do wybranych obszarów spośród oznaczonych literami na mapie, charakteryzujących się stosowaniem języka angielskiego jako języka urzędowego. Uzupełnij tabelę. Obok każdej informacji wpisz nazwę państwa lub terytorium niesamodzielnego oraz literę, którą ten obszar oznaczono na mapie. Informacja Nazwa państwa lub terytorium niesamodzielnego Litera na mapie Brytyjskie terytorium zamorskie, o małym znaczeniu gospodarczym, w którym język angielski jest językiem urzędowym. Państwo, w którym są stosowane dwa języki urzędowe − angielski oraz jeden z języków należących do grupy języków romańskich. Państwo, będące do 1966 r. kolonią brytyjską, w którym język angielski jest językiem urzędowym. Zadanie 23. (0–2)W tabeli przedstawiono wartości współczynnika dzietności w latach 1970 i 2013 w wybranych państwach. Państwo (oznaczenie literowe) Współczynnik dzietności 1970 r. 2013 r. X 4,5 1,2 Y 6,5 6,6 Na podstawie: pwz: 53%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Podaj dwie społeczno-ekonomiczne przyczyny, które w większości państw świata w znacznym stopniu przyczyniły się do spadku wartości współczynnika dzietności od drugiej połowy XX w. pwz: 63%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 24. (0–2)W tabeli przedstawiono aktywność zawodową ludności Polski w wieku 15 lat i więcej w 2016 r. Grupa ludności Współczynnik aktywności zawodowej w % ogółem 56,2 kobiety 48,3 mężczyźni 64,8 Na podstawie: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2017, Wyjaśnij, podając trzy argumenty, z czego wynika większa w Polsce aktywność zawodowa mężczyzn w porównaniu z aktywnością zawodową kobiet. pwz: 58%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 25. (0–2)W tabeli przedstawiono informacje o migracjach wewnętrznych ludności na pobyt stały w 2014 roku dla wybranych województw Polski. Województwo Napływ ludności Odpływ ludności dolnośląskie 35 287 32 861 lubelskie 19 806 24 931 małopolskie 31 390 27 818 podlaskie 11 294 13 206 Na podstawie: Rocznik Demograficzny 2015, Warszawa 2015. Na podstawie tabeli wymień dwa województwa o ujemnym saldzie migracji wewnętrznych. Podaj dwie podobne cechy społeczno-gospodarcze tych województw wpływające na ujemną wartość salda migracji wewnętrznych w tych województwach. pwz: 31%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 26. (0–1)W tabeli przedstawiono udział głównych źródeł energii pierwotnej na świecie w wybranych latach. Rok Biomasa (w tym drewno) Węgiel Ropa naftowa Gaz ziemny Energia jądrowa Energia wodna 6,1 27,7 31,7 22,8 5,0 6,2 5,9 30,8 33,9 18,9 4,8 5,3 23 64 9 2 – 1,5 10 53 24 8,5 – 4,2 Na podstawie: W. Mizerski, J. Żukowski, Tablice geograficzne, Warszawa do tabeli w odpowiedniej kolejności lata wybrane z podanych poniżej, tak aby odpowiadała im charakterystyczna struktura produkcji energii pierwotnej na świecie w danym pwz: 26%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 27. (0–2)Zadanie wykonaj na podstawie zdjęć satelitarnych obszaru, na którym zlokalizowano Zaporę Trzech Przełomów na rzece Jangcy, oraz własnej Trzech Przełomów stała się obiektem krytyki wielu środowisk naukowych i społecznych, w tym ekologów, geologów, archeologów i ekonomistów. Wymień dwie społeczno-ekonomiczne przyczyny budowy Zapory Trzech Przełomów i elektrowni oraz dwa negatywne następstwa dla środowiska geograficznego regionu, wynikające z realizacji tej inwestycji. pwz: 12%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 28. (0–2)Na mapie zaznaczono wybrane miejsca eksploatacji czterech surowców mineralnych. W legendzie mapy surowce oznaczono symbolami i literami A− podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012. Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwy surowców mineralnych, których wybrane miejsca eksploatacji oznaczono na mapie symbolami, oraz miejsca wydobycia tych surowców. Nazwy surowców wybierz spośród podanych naftowarudy cynku i ołowiurudy miedzisiarkawęgiel brunatnywęgiel kamienny Surowiec Miejsce wydobycia (wpisz literę wybraną spośród A, B, C lub D) Wielkość wydobycia (mln ton) Udział w produkcji na świecie (%) w 2014 r. w 2005 r. w 2014 r. 98,3 73 1 61,6 63,9 7,8 0,8 0,9 0,03 34 34,5 2,6 Na podstawie: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2006, 2016, 2017, pwz: 18%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 29. (0–1)Na mapie Polski przedstawiono rozmieszczenie wybranych elektrowni cieplnych (bez elektrociepłowni) według mocy w nich podstawie: pwz: 33%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 30. (0–2)Informacje w tabeli odnoszą się do rolnictwa wybranych krajów, dla których podano udział w zbiorach wybranych upraw i w pogłowiu trzody chlewnej na świecie w 2013 roku. Nazwa kraju Udział w zbiorach i w pogłowiu na świecie w % ryż trzcina cukrowa herbata kawa trzoda chlewna 27,5 6,7 36 1,3 48,7 9,6 1,8 2,8 7,8 0,8 5,9 1,1 4 16,4 2,7 21,5 17,9 22,6 3,6 1 Na podstawie: Rocznik Statystyczny RP 2015, Warszawa cztery z wymienionych poniżej krajów do informacji podanych w pwz: 38%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 31. (0–1)W tabeli przedstawiono udział ziemniaków, owsa i pszenicy w ogólnej powierzchni zasiewów w Polsce w podanych latach (kolejność nazw roślin uprawnych nie ma związku z ich kolejnością w tabeli). Roślina uprawna % ogólnej powierzchni zasiewów 1990 r. 2000 r. 2010 r. 2015 r. I 16 21,2 20,5 22,3 II 12,9 10,1 3,6 2,7 III 5,2 4,6 5,5 4,3 Na podstawie: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2001, 2016, pwz: 39%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 32. (0–1)Na wykresie przedstawiono strukturę indywidualnych gospodarstw w Polsce (w %) pod względem zajmowanej powierzchni użytków rolnych w ha w 2014 podstawie: Rocznik Statystyczny RP 2015, Warszawa podstawie informacji przedstawionych na wykresie i własnej wiedzy uzasadnij, że struktura wielkościowa indywidualnych gospodarstw w Polsce może być niekorzystna dla rozwoju rolnictwa. pwz: 19%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 33. (0–2)Poniżej podano udział wybranych grup towarów w eksporcie pięciu kawa – 31%, sezam – 15%, żywe zwierzęta – 6%B. miedź i rudy miedzi – 55%, owoce – 5%, ryby – 5%C. odzież – 88%, juta i jej wyroby – 2%, krewetki i ryby – 2%D. ropa naftowa i jej produkty – 90%, ryby i skorupiaki – 3%, kawa – 1%E. rudy metali (głównie żelaza) – 26%, węgiel kamienny ‒ 17%, wełna ‒ 1% Na podstawie: W. Mizerski, J. Żukowski, Tablice geograficzne, Warszawa 2014; Dobierz do podanych państw właściwą strukturę eksportu. Wybierz właściwą literę obok danego państwa. pwz: 3%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 34. (0–1)Na mapie zaznaczono ciemną barwą cztery wybrane państwa podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012. W tabeli przedstawiono strukturę PKB według sektorów gospodarki w 2016 r. w Polsce oraz w dwóch państwach spośród czterech zaznaczonych na mapie. Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych wierszach państwa, które charakteryzują się podaną strukturą PKB. Dobierz państwa z zaznaczonych na mapie. Lp Państwo Rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo (%) Przemysł i budownictwo (%) Usługi (%) 1 Polska 2,4 33,4 64,2 2 4,3 32,4 63,3 3 23,1 24,3 52,6 Na podstawie: Zadanie 35. (0–3)Na mapie przedstawiono fragment obszaru, na którym położone są dwie miejscowości oznaczone literami A i B. Planuje się budowę drogi jezdnej łączącej te miejscowości. Trzy warianty przebiegu planowanej drogi oznaczono na mapie numerami 1− planowanej drogi wyznaczono w miejscowości A, natomiast jej koniec – w miejscowości czy poniższe informacje są prawdziwe. pwz: 30%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Fragmenty planowanych dróg oznaczonych numerami 1 i 2 biegną przez prawdaB) fałsz pwz: 42%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Wybierz najkorzystniejszy wariant przebiegu planowanej drogi z miejscowości A do miejscowości B. Podaj dwie cechy wybranego wariantu przebiegu drogi, które zadecydowały o jego wyborze. Uzasadnij, że podane cechy decydują o przewadze tego wariantu nad pozostałymi wariantami przebiegu przebieg drogi zawiera się w wariancie nr: ..............Cecha drogi: ............Uzasadnienie: ........................Cecha drogi: ............Uzasadnienie: ........................ Matura 2014. Geografia to jeden z najpopularniejszych przedmiotów, zdawanych przez tegorocznych maturzystów. Arkusze pytań CKE oraz odpowiedzi przygotowane przez poznańskich nauczycieli znajdziecie na naszej stronie!POBIERZ ARKUSZ: MATURA 2014 GEOGRAFIA - POZIOM PODSTAWOWYMatura 2014: Geografia w takiej formie już po raz ostatni. Za rok zmiany14 maja o godzinie 9, uczniowie przystąpili do matury 2014 z geografii. W zależności od poziomu trudności jaki wybrali, część maturzystów zdawała egzamin z geografii na poziomie podstawowym, a część - rozszerzonym. To ostatnia taka matura, w przyszłym roku geografię będzie można zdawać tylko na poziomie rozszerzonym. POZIOM ROZSZERZONY TUTAJ: Matura 2014: Geografia - poziom rozszerzony [ODPOWIEDZI, ARKUSZE CKE]MATURA 2014 - GEOGRAFIA - POZIOM PODSTAWOWY - ODPOWIEDZIZADANIE 1W tabeli podano opisy obiektów występujących na obszarze przedstawionym na mapie. Odszukaj na mapie opisane obiekty i wpisz ich nazwy do krasowy położony na wysokości 460 m przedstawiony w polu mapy C3. OsiczonkiJaskinia na północnym krańcu Doliny Będkowskiej udostępniona do zwiedzania. Jaskinia NietoperzowaWywietrzysko w Dolinie Będkowskiej, znajdujące się obok wodospadu. Źródło z ŁykawcaZADANIE 2Na fotografii przedstawiono Filar Polutników i Filar Abazego - skały, które tworzą bramę do jednej z z mapy i podaj nazwę doliny, do k órej wejście przedstawiono na BolechowickaZADANIE 3Oblicz różnicę wysokości między szczytem wzgórza Nalipie (AB/4) a dnem Doliny Będkowskiej położonym na tej samej szerokości geograficznej co szczyt wzgórza. Napisz m - 300 m = 113 mOdpowiedź: 113 mZADANIE 4Na podstawie mapy podaj trzy cechy środowiska przyrodniczego wskazujące na walory krajobrazowe dolin: Będkowskiej, Bolechowickiej, Dużo terenów zalesionych (wąwóz Bolechowicki, rezerwat przyrody)2. Urozmaicona rzeźba terenu (dużo ostańców krasowych, na przykład Filar Pokutników, Lajkonik, Mnich)ZADANIE 5Przedstaw trzy przyrodnicze różnice między Doliną Będkowską a Doliną Dolina Będkowska ma symetryczne, strome zbocza, a doliny Kobylańskiej asymetryczne2. Dolina Kobylańska jest sucha, a na dnie doliny Będkowskiej znajduje się ciek i zbiornik Doliny Będkowska ma zalesione zbocza, a Kobylańska 6Czerwony szlak rowerowy na załączonej mapie ma długość 62 cm. Oblicz długość tego szlaku w terenie. Zapisz 25 0001 cm - 25 000 cm - 250 m - 0,25 km62 x 0,25 = 15,5 kmOdpowiedź. Szlak rowerowy w terenie ma długość 15,5 kmZADANIE 7Spośród podanych nazw form rzeźby wybierz i podkreśl nazwy form krasowych występujących na obszarze odpowiadającym polom A2 i B2 8Zaznacz proces, który doprowadził do powstania form krasowych występujących na obszarze przedstawionym na załączonej korazjaB) erozja boczna wód płynącychC) wietrzenie fizyczneD) rozpuszczanie skał przez wodę ZADANIE 9Na rysunku przedstawiono oświetlenie Ziemi w pierwszym dniu jednej z astronomicznych pór roku. Zadanie wykonaj na podstawie rysunku i własnej wiedzy. Wpisz obok każdego zdania literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli zdanie jest cień w południe rzucają oświetlone przez Słońce przedmioty znajdujące się na zwrotniku Koziorożca. FAŁSZW miarę przesuwania się od bieguna północnego w kierunku bieguna południowego wzrasta długość dnia na Ziemi. PRAWDAZ rysunku wynika, że w Polsce w kolejnych dniach tej astronomicznej pory roku długość dnia będzie się równiku wysokość Słońca w momencie górowania jest większa niż nad zwrotnikiem Koziorożca. FAŁSZZADANIE 10Na fotografiach przedstawiono skały: bazalt, granit i Wpisz do tabeli, obok podanych rodzajów skał, numer skały odpowiadającej danemu skałymagmowa głębinowa - 2magmowa wylewna - 1b) Zaznacz poprawne dokończenie skał przedstawionych na fotografiach bazalt wyróżniaA) uporządkowane ułożenie składników mineralnychB) dominacja kwarcu w budowie mineralnejC) mała twardość i łatwość obróbki D) struktura skrytokrystalicznaZADANIE 11W tabeli wymieniono zastosowanie wybranych surowców mineralnych w surowce do opisów ich zastosowań w gospodarce. Uzupełnij właściwymi iły i glinyB) boksytyC) mangan i tytanD) granity i bazaltyE) wapienieUzyskiwane jest z nich aluminium. - BSłużą do produkcji wyrobów ceramicznych. - AWykorzystywane są do produkcji cementu. - EWykorzystywane są do uszlachetniania stali. - CZADANIE 12Poniżej wymieniono główne przyczyny niedoborów wody w Stosunkowo niskie, zwłaszcza w pasie środkowej Polski, roczne sumy opadów Duża zmienność opadów atmosferycznych w roku. Roczne sumy opadów mogą być od 40 do 50 % mniejsze (lub większe) od średniej Bardzo małe zasoby wód powierzchniowych przy znacznym ich zanieczyszczeniu i niskiej zdolności magazynowania wody w zbiornikach podstawie dostarczonych informacji podaj trzy działania, które należy podejmować, aby ograniczyć niedobory wody w Budowa oczyszczalni ścieków2. Budowa sztucznych zbiorników wodnych, które będą gromadzić wodę na zapas(na wypadek suszy)3. Wprowadzenie polityki informacyjnej dotyczącej racjonalnego używania wody ZADANIE 13Poniżej przedstawiono klimatogramy sporządzone dla czterech stacji meteorologicznych położonych w miejscach o różnych klimatach. Podaj numer klimatogramu, który sporządzono dla stacji położonej w miejscu występowania klimatu śródziemnomorskiego. Przedstaw dwie cechy tego klimatogramu: 2Cechy klimatu śródziemnomorskiego: Łagodna zima (sporadyczne przymrozki, większe opady zimą) i gorące lato - wysoka temperatura i niewielkie opadyZADANIE 14Na rysunku przedstawiono rozprzestrzenianie się fali tsunami na Oceania Spokojnym. Liczby oznaczają upływ czasu w godzinach od momentu zaistnienia przyczyny wywołującej tsunami. a) Podkreśl dwa obszary, do których fala tsunami dotarła w tym samym wyspy JaponiiB) Ameryka ŚrodkowaC) północno-wschodnie wybrzeże AustraliiD) południowe wybrzeże Alaskib) Zaznacz przyczynę fali tsunami, której rozprzestrzenianie się przedstawiono na Wybuch wulkanu na Trzęsienie ziemi na zachodnim wybrzeżu Trzęsienie ziemi w strefie subdukcji u wybrzeży Cyklon tropikalny u wybrzeży Ameryki 15Wymień dwa czynniki ograniczające na wielu obszarach świata wykorzystywanie energii słonecznej w Regularne i duże zachmurzenie2. Krótkie dniZADANIE 16Dla każdego z wymienionych rodzajów elektrowni podaj przyrodniczy czynnik sprzyjający jej wiatrowa - z jednego kierunku wieją regularne wiatryElektrownia geotermalna - gorące źródła lub zbiorniki wód podziemnychZADANIE 17Obszary zaznaczone na mapie charakteryzują się wysokość na tle świata gęstością zaludnienia. Zaznacz przyrodniczy czynnik, który znacząco wpływa na gęstość zaludnienia wszystkich obszarów oznaczonych na mapie literami od A do Występowanie ciepłych prądów morskich u Położenie na obszarach nizinnych w deltach dużych Położenie na obszarach zasobnych w złoża ropy naftowej. 4. Występowanie żyznych gleb, korzystnych dla rozwoju 18Na mapie przedstawiono wskaźnik urbanizacji w Polsce w 2012 roku według województw. a) Wyjaśnij, dlaczego poziom urbanizacji w województwie lubelskim i województwie podkarpackim różni się od poziomu urbanizacji w województwie śląskim i województwie wojewódzkie śląskim i dolnośląskim są duże ośrodki przemysłowe, w których pracuje wiele osób. Na Śląsku przemysł koncentruje się wokół węgla kamiennego, Dolny Śląsk - stoi weglem brunatnym. Natomiast w województwach: podkarpackim ilubelskim takich surowców jest mniej, a więc jest też mniej zakładów przemysłowych, a to właśnie one sprzyjają Na podstawie mapy uszereguj podane województwa według wskażnika urbanizacji, rozpoczynając od najniższego. Wpisz do tabeli we właściwej kolejności numery, którymi oznaczono lubelskie2. warmińsko-mazurskie3. małopolskiewskaźniki: 3, 2, 1, 4ZADANIE 19Na wykresie przedstawiono liczbę emigrantów i imigrantów w 2010 r. dla wybranych państw oznaczonych numerami od 1 do 5. a) Zaznacz poprawne dokończenie o dodatnim saldzie migracji oznaczono na wykresie 1 i 5B) 2 i 3C) 3 i 4D) 2 i 4b) Wymień trzy czynniki sprzyjające napływowi imigrantów do krajów Unii brak konfliktów rasowych i etnicznych, wieksza tolerancja2. Lepsze warunki pracy, lepsze zarobki, świadczenia socjalne dla pracowników3. większe szanse na lepszą edukacjęZADANIE 20Wśród poniższych wykresów zamieszczono wykres przedstawiający zmiany współczynnika urodzeń oraz wykres przedstawiający zmiany współczynnika zgonów w pięciu fazach rozwoju na którym przedstawiono zmiany współczynnika urodzeń, oznaczono wykres zmian współczynnika zgonów oznaczono literą D. ZADANIE 21Przedstaw po dwa pozytywne i negatywne skutki społeczno-gospodarcze wynikające z mechanizacji prac polowych w pozytywne:1. Większa efektywność upraw, lepsze plony2. Zwiększenie dochodów gospodarstwSkutki negatywne:1. Wzrastające bezrobocie na wsi2. Więsza degradacja przyrodyZADANIE 22W tabeli przedstawiono strukturę zatrudnienia według rodzajów działalności w wybranych województwach Polski oraz wartość PKB na 1 mieszkańca w tych województwach w 2010 tabelę nazwami województw. Dobierz je z podanych śląskie2. mazowieckie3. lubelskieZADANIE 23Na podstawie informacji zawartych w tabeli w zad. 22 sformułuj wniosek dotyczący wielkości PKB na 1 mieszkańca i udziału pracujących w III sektorze gospodarki w podanych województwach. Im więcej osób pracuje w III sektorze gospodarki, tym większe będzie PKB na 1 24Uzasadnij, podając trzy argumenty, konieczność ochrony naturalnych formacji leśnych na W lasach żyje wiele zwierząt i rośnie wiele gatunków roślin, często są to gatunki unikatowe i na Lasy zapobiegają erozji gleby3. Lasy redukują dwutlenek węgla w atmosferze, są naszymi "zielonymi płucami", zapobiegają także powiększeniu się efektu 25Podaj dwa przykłady społeczno-gospodarczych korzyści i zagrożeń, które dotyczą krajów słabo rozwiniętych i wynikają z procesów globalizacji w Lepszy dostęp do informacji, szybsza i lepsza łączność: internet, telefonie mobilna1. Dostęp do światowych rynków: towarowych i finansowych, więcej miejsc pracyZagrożenia:1. Degradacja tradycji, kultury i wartości2. Zagrożenie dla małych przedsiębiorstw i lokalnych rynków, których miejsce zajmują koncerny międzynarodoweZADANIE 26Na wykresie przedstawiono zmiany w wielkości wydobycia węgla kamiennego w Polsce w mln ton w latach 1950-2009. Podaj dwie przyczyny zmiany w wielkości wydobycia węgla kamiennego w Polsce po 1980 roku. 1. Spadek produkcji, związany ze spadkiem eksportu do krajów Europy Zachodniej2. Po wprowadzeniu stanu wojennego w 1981 roku, wstrzymanie pożyczki zagraniczne na rozwój przemysłuZADANIE 27Na fotografiach przedstawiono obiekty o dużych walorach historycznych i turystycznych, charakterystyczne dla stolic wybranych województw w tabelę. Wpisz nazwę miasta, w którym znajduje się obiekt przedstawiony na fotografii, oraz nazwę województwa, na terenie którego jest on położony. Nazwy miast dobierz z podanych: Warszawa, Poznań, Kraków, Gdańsk, Szczecin1. Gdańsk - pomorskie2. Kraków - małopolskie3. Warszawa - mazowieckieZADANIE 28Na mapie literami od A do D oznaczono wybrane państwa tabelę nazwami państw, dla których podano wybrane informacje. Obok każdego z państw wpisz literę oznaczającą położenie państwa na mapie Chorwacja - B2. Serbia - C3. Słowienia - AZADANIE 29Na mapie zaznaczono wybrane parki narodowe w Polsce. a) Zazanacz cechę środowiska przyrodniczego, która jest charakterystyczna dla każdego z parków narodowych oznaczonych literami A, B, Obszary pierwotnej puszczy2. Krajobraz polodowcowy z jeziorami Lasy porastające wydmy Tereny podmokłe w Wymień, spośród zaznaczonych na mapie, nazwy dwóch parków narodowych położonych na obszarze gór. Podaj litery, którymi oznaczono ich Park Narodowy - FKarkonoski Park Narodowy - D Zadania 13. i 14. rozwiąż na podstawie materiału źródłowego. Na mapie zaznaczono położenie stacji meteorologicznych Bergen i Resolution oraz prądy morskie, które są przyczyną różnic warunków klimatycznych między tymi stacjami. Na podstawie: Atlas geograficzny dla szkół średnich, Warszawa 1998, s. 120.

na mapie zaznaczono położenie stacji meteorologicznych